تنش در کشمیر؛ هند و پاکستان در آستانه درگیری مجدد

منطقه کشمیر بار دیگر شاهد افزایش تنش‌ها میان هند و پاکستان است. موج تازه‌ای از انفجارها، تهدیدهای متقابل و لفاظی‌های نظامی، فضای ملتهب این منطقه را زنده کرده و نشانه‌های بازگشت بحران و احتمال درگیری دوباره میان دو کشور پس از آتش‌بس شکننده را آشکار ساخته است. مجموعه‌ای از حملات تروریستی، تنش‌های سیاسی، اظهارات تهدیدآمیز مقامات دو کشور و فقدان گفت‌وگوهای مستقیم، احتمال شعله‌ور شدن دوباره درگیری میان دهلی‌نو و اسلام‌آباد را افزایش داده است؛ دو کشوری که تنها شش ماه پیش تا مرز درگیری گسترده پیش رفتند.

دو انفجار مرگبار در دهلی و اسلام‌آباد طی ماه گذشته، فضای امنیتی منطقه را ملتهب کرده است. پس از انفجار ۱۹ آبان در منطقه اداری قلعه سرخ دهلی که دست‌کم ۱۵ کشته برجای گذاشت، مقامات هندی اعلام کردند عاملان این حمله از کشمیر تحت کنترل هند بوده‌اند. تنها یک روز بعد، یک بمبگذار انتحاری در نزدیکی ساختمان دادگاه اسلام‌آباد ۱۲ نفر را کشت و مقامات پاکستان چهار عضو گروه تحریک طالبان پاکستان (TTP) را در این ارتباط بازداشت کردند.

اگرچه این دو حمله از نظر سازمانی به هم مرتبط نیستند، اما یادآور افزایش تنش‌هایی هستند که در ماه اردیبهشت سال جاری به تبادل آتش سنگین میان دو کشور انجامید. در آن زمان، هند چندین موضع در پاکستان و کشمیر تحت اداره اسلام‌آباد را هدف حملات موشکی قرار داد و پاکستان نیز با حملات متقابل پاسخ داد. سلسله حملات هوایی و توپخانه‌ای دو طرف تنها با اعلام آتش‌بسی در ۲۰ اردیبهشت پایان یافت؛ آتش‌بسی که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور وقت آمریکا، مدعی شد در آن میانجیگری کرده است.

تحلیلگران معتقدند چندین عامل به عنوان «محرک‌های بالقوه درگیری جدید» عمل می‌کنند. افزایش حملات مرزی گروه‌های تروریستی، احتمال درگیری در نقاط مورد اختلاف مانند «سِرکریک»، و تعلیق «پیمان آب سند» از فروردین گذشته، از جدی‌ترین نقاط تنش محسوب می‌شوند. پاکستان بارها هشدار داده است که هرگونه تلاش هند برای تغییر در مدیریت آب رودخانه‌ها «اعلان جنگ» تلقی خواهد شد و در حال حاضر، نشانی از تمایل دهلی‌نو برای بازگرداندن این پیمان دیده نمی‌شود.

از سوی دیگر، بازدارندگی هسته‌ای میان دو کشور نیز از اردیبهشت ۱۴۰۴ به این‌سو تضعیف شده است. افزایش جنگ‌های پهپادی، عملیات سایبری و نظارت لحظه‌ای باعث شده سرعت تصمیم‌گیری نظامی از سرعت دیپلماسی پیشی بگیرد.

منبع: irna_1313