خاطرات علم: نگرانی شاه از خشکسالی، مذاکرات تسلیحاتی با آمریکا و سفر شهبانو به مسکو

اسدالله علم، وزیر وقت دربار شاهنشاهی، در خاطرات خود به تاریخ چهارم آذرماه ۱۳۴۹، به نگرانی شاه از نیامدن باران و همچنین مذاکرات حساس با سفیر آمریکا پرداخته است. علم در این یادداشت‌ها به تشریح نگرانی شاه از وضعیت جوی و تأثیر آن بر روحیه شاهنشاه اشاره کرده و در ادامه به موضوع تمرکز قوای دریایی شوروی در اقیانوس هند و احتمال تهدید چین و زیردریایی‌های آمریکایی پرداخته است. شاه در این خصوص معتقد بوده که حضور هیچ‌کدام از قدرت‌های شوروی و آمریکا در مناطقی چون خلیج‌فارس به نفع منطقه نیست.

علم همچنین جزئیات مذاکرات خود با سفیر آمریکا را شرح داده است. شاهنشاه دستور داده بودند تا سفیر آمریکا در خصوص موارد زیر پیگیری کند: پیشرفت خرید اسلحه، تعداد کم خلبانان ایرانی در حال آموزش در آمریکا (۸۱ نفر)، و تسریع در راه‌اندازی شرکت‌های نفتی برای آغاز برداشت. شاه تأکید کرده بود که در صورت عدم حل مسائل تسلیحاتی و آموزشی، ناچار به مذاکره با کشورهای دیگر خواهد شد و حتی پیشنهاد ایجاد یک پایگاه نظامی توسط ایران در آمریکا برای آموزش خلبانان را مطرح کرده بود.

در بخش دیگری از این خاطرات، به برنامه نوسازی نیروی هوایی اشاره شده است. شاهنشاه دستور داده بودند تا طیارات اف-۵ موجود به عربستان سعودی فروخته شده و جایگزین آن‌ها با اف-۲۱-۵ (آخرین نسل جنگنده‌های آمریکایی) پر شود. همچنین مقرر شده بود تا دو اسکادران دیگر خریداری شده و اف-۴ فانتوم نیز در خدمت باقی بماند. با این حال، شاه پیش‌بینی کرده بود که اف-۲۱-۵ نیز در سال ۱۹۷۵ باید با هواپیماهای مدرن‌تر جایگزین شود.

در پایان، علم به دیدار با سفیر آمریکا اشاره کرده و او را در جریان این مسائل قرار داده است. سفیر آمریکا نیز ضمن یادداشت‌برداری، علت سفر شهبانو به مسکو را جویا شده که علم آن را «مشاهده هنر و موسیقی» عنوان کرده است.

منبع: khabaronline_ir